Parafia Rzymskokatolicka Podwyższenia Krzyża Świętego

Parafię w Leśnie wymieniono w inwentarzu dóbr biskupstwa włocławskiego w 1534 r. z istniejącym wówczas drewnianym kościołem p.w. Świętej Katarzyny, natomiast jeszcze przed 1584 r., zyskała statut filii kościoła parafialnego w Brusach. Jak podaje kronika parafialna i lokalna tradycja, świątynia pod patronatem św. Katarzyny miała spłonąć w 1634 r., jednak nie istnieją dokumenty świadczących o tym fakcie z owych czasów. Jest bardzo prawdopodobne, że pierwszy kościół powstał z inicjatywy Dytrycha von Leysten, gdyż ten jako krewny wpływowego komtura tucholskiego, Albrechta von Leysten, mógł sobie na to pozwolić. Uniezależnienie parafii w Leśnie nastąpiło w 1859 r. Drewniany orientowany kościół na planie podłużnym, wykonany został w konstrukcji zrębowej z drewna, jak podają zapisy sosnowego. Lokalna tradycja mówi, że kościół wykonano z drewna modrzewiowego. Może być to prawdą, gdyż w dawniejszych czasach również modrzew bywał nazywany sosną. Najstarszą częścią obecnego kościoła jest prezbiterium, które jest fragmentem wcześniejszej, wybudowanej w latach 1634–1642 r. świątyni. Wiarygodną hipotezą jest data 1642 r., gdyż był to moment zmiany wezwania. Według lokalnej tradycji, świątynię w Leśnie ufundowała, Maria Ludwika Gonzaga, małżonka królów polskich Władysława IV i Jana Kazimierza. Można przychylić się do wspomnianej hipotezy, ponieważ dobra królewskie w starostwie tucholskim, do których należało również Leśno, stanowiły dobra stołowe kolejnych królowych, co mogło się wiązać z fundacjami na rzecz kościoła. Po 1710 r. rozebrano korpus nawowy z 1642 r. (zachowując prezbiterium) i stawiając w jego miejsce obecny, trzy-nawowy. W roku 1819 rozebrano wolnostojącą dzwonnicę i wzniesiono obecną na osi zachodniej. Tym samym kościół uzyskał swoją obecną formę. Wieża zwieńczona jest wietrznikiem w kształcie koguta i mierzy ponad 32 metry, co czyni ją najwyższą drewnianą budowlą na Kaszubach i w Polsce licząc od podstawy.