Społeczność i kultura / Miejsca kultu religijnego / Kościoły
Parafia Rzymskokatolicka Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny
O miejscu
Wzmianki w materiałach źródłowych odnoszą się do założenia w XIII w., najprawdopodobniej przez Krzyżaków, parafii garckiej, wyłączonej z parafii gniewskiej. Obecny kościół parafialny sięga początku XIV w. (kościół w Wielkim Garcu od początku istnienia nosi wezwanie maryjne – od 1746 roku przyjął nazwę Niepokalanego Poczęcia NMP). Od XIV do XV w. ziemiami parafii zawiadywali Krzyżacy. Po 1359 roku przystąpili oni do sprowadzania i osiedlania w miejsce rugowanych z ziemi Polaków, kolonistów niemieckich, którzy z biegiem czasu spolonizowali się i zostali jedną z grup kociewskich, zwaną „feterakami”. Po wojnie trzynastoletniej (1454-1466) wsie parafialne: Wielki Garc, Rudno, Gręblin, Międzyłęż, stanowiące dawną posiadłość krzyżacką, przeszły na własność królów polskich (skarbu państwa). Po pokoju toruńskim w 1466 roku tzw. królewszczyzny (starostwa niegrodowe) oddawano w dzierżawę panom pomorskim. W czasie reformacji, większość parafian przeszła na luteranizm. W 1631 roku, ewangelicy wykorzystując spichlerz w Rudnie urządzili w nim kościół. W roku 1761 zbudowali nowy kościół ewangelickoaugsburski, który w 1984 roku został przebudowany (z zachowaniem barokowej wieży z 1796 roku) na kościół filialny pod wezwaniem Podwyższenia Krzyża Świętego. W okresie zaborów (1772 – 27 I 1920 r.) wsie parafialne znalazły się pod zaborem pruskim. Istniejące od dłuższego czasu na terenie parafii kolonie niemieckie, opustoszały dopiero z końcem II wojny światowej. Wśród licznych powołań kapłańskich i zakonnych z parafii wymienia się ojca Hilarego Pawła Januszewskiego – karmelitę pochodzącego z Gręblina. 13 czerwca 1999 roku, podczas pobytu Ojca Świętego Jana Pawła II w Warszawie, ojciec Hilary, męczennik obozu koncentracyjnego w Dachau, został wliczony w poczet błogosławionych. Gehenna II wojny światowej na ziemiach parafii dopełniła 80 ofiar parafian, z ks. proboszczem Teodorem Borowskim.
- Adres
- Wielki Garc 24, 83-121 Wielki Garc
- Lokalizacje
- Punkt referencyjny
- 53.9469464, 18.7823703
- Mapa
- Otwórz w Google Maps