Społeczność i kultura / Miejsca kultu religijnego / Kościoły

Parafia Rzymskokatolicka Świętego Jakuba Apostoła

Wróć
Parafia Rzymskokatolicka Świętego Jakuba Apostoła

O miejscu

Wieś ta należała pierwotnie do parafii w Szpetalu. Nie istniała jeszcze w 1326 r. Brak źródeł nie pozwala na dokładne ustalenie daty erekcji parafii. Ponieważ w połowie XVI w. kościół w Chełmicy był już znacznie zniszczony i nie pamiętano czasów jego powstania, wnosić można, że powstał najpóźniej w XV w. Parafia ta należała do dekanatu bobrownickiego diecezji włocławskiej. W latach 1818–1925 znalazła się w diecezji płockiej, najpierw pozostając w dekanacie bobrownickim, a od 1864 r. należąc do dekanatu lipnowskiego. Do macierzystej diecezji wróciła w 1925 r., a od 1926 r. włączona została do dekanatu włocławskiego. Pierwszy kościół chełmicki swoje powstanie zawdzięczał zapewne właścicielom wsi, rodzinie Chełmickich. Była to niewielka, drewniana budowla, pw. św. Jakuba. W połowie XVI w. przez czas pewien znajdowała się w rękach innowierców, co pogorszyło jej stan. W XVII w. była tak zrujnowana, że nie było tu nabożeństw, a wierni korzystali z posługi religijnej w sąsiednich parafiach. Zdaje się, że dopiero na początku XVIII w., staraniem właścicieli, kościół został starannie, prawie od fundamentów, odbudowany na koszt kolatorów, ale pewnie parafia w dalszym ciągu tu nie funkcjonowała, skoro w 1711 r. nie było tu proboszcza, tylko niekiedy odprawiali kapłani zapraszani specjalnie przez dwór. Kolejny, także od podstaw, remont tego kościoła nastąpił staraniem nowych właścicieli i kolatorów, Rutkowskich, ok. 1750. Nowy kościół, także drewniany, z niewielką wieżą, wystawił Jan Pobóg Rutkowski w 1779 r. Przetrwał on ponad sto lat (rozebrano go w 1917 r.). Wtedy zrodziła się myśl budowy nowego kościoła, tym bardziej, że Józefa Sierakowska, pewnie kolatorka, zapisała poważną sumę 20 000 rubli. Planowano nawet zlokalizować go w Wichowie, które położone jest w centrum parafii. Obecny kościół parafialny został wybudowany w latach 1906–1917, według planów architekta Szyllera. Konsekracji w 1917 r. dokonał biskup płocki Julian Nowowiejski. Jest to budowla murowana, neogotycka, oszkarpowana, z wieżami różnej wysokości. Rozeta i po cztery boczne gotyckie okna. Prezbiterium węższe, otoczone zakrystiami i korytarzem. Trzy nawy oddzielone filarami. Chór muzyczny wsparty na dwóch filarach. Obraz Matki Bożej Pocieszenia z XVIII w., a na zasuwie obraz św. Jakuba Apostoła z XVIII w. Stacje drogi krzyżowej z 1952 r., dzieło art. Stępnia. Polichromia wykonana w 1968 r. przez E. Tyca z Łodzi. Ołtarz i ambona z marmuru, fundowane w 1975 r. W nawach bocznych obrazy św. Rocha i Wniebowstąpienie Pańskie. W 1986 r. przeprowadzono kapitalny remont wież kościelnych. W 1987 r. zaadaptowano kaplicę przedpogrzebową, a rok później sprawiono trzy nowe witraże wykonane przez Elżbietę i Andrzeja Bednarskich z Rypina. Na cmentarzu przykościelnym w 1918 r. złożono zwłoki, a po latach postawiono pomnik budowniczemu obecnego kościoła, ks. Antoniemu Klimaszewskiemu. W 1998 r. pomnik gruntownie odnowiono. W 2017 r. dokonano konserwacji pomnika. W połowie lat dziewięćdziesiątych XX w. przełożono dachówkę na całym prezbiterium i przeprowadzono remont dachu na całym kościele. Po 1997 r. założono na dachu kościoła nowe kołnierze z blachy szwedzkiej, nowe rynny i rury spadowe z PCV. W 1997 r. osuszono fundamenty kościoła. W tym też roku podwyższono o 80 cm posadzkę prezbiterium, na której stanął ołtarz i nowa marmurowa ambonka. Jesienią 1997 r. skuto zniszczone i zawilgocone tynki na całym kościele. W 1999 r. wymalowano wnętrze kościoła, odnowiono istniejącą polichromię, odrestaurowano i wyzłocono stacje drogi krzyżowej, zabytkową chrzcielnicę i ambonę, założono nową radiofonizację. W 2003 r. wykonano prace związane z cmentarzem parafialnym; wytyczono aleje, została położona kostka brukowa na cmentarzu i wokół cmentarza wraz z drogą dojazdową do cmentarza; uporządkowano drzewostan. W latach 2004–2006 przeprowadzono remont organów w wykonaniu firmy p. Kazimierza Chojnackiego z Cyprianki. Odrestaurowano dębowe ławki, wykonano 120 m bieżących ławek dla dzieci i ławek w bocznych nawach kościoła; dwa stałe konfesjonały. W 2014 r. wykonano nowe prezbiterium z ołtarzem konsekrowanym. Kaplica katechetyczna w Wichowie z 1989 r., odnowiona w 2009 r. Krzyże przydrożne: Chełmica Duża, Chełmica Mała, Cyprianka Zapusta, Karasiewo, Lisek, Łochocin, Łochocin-Gaj, Rachcin, Świątkowizna, Wichowo – 2, Zbytkowo – 2. Kapliczki przydrożne: Cyprianka, Cyprianka Zapusta; figury przydrożne: Bednarka, Okrągła, Rachcinek, Wichowo. Kancelaria parafialna: dni powszednie: 16.30–18.00 (lato); 15.30–16.30 (zima)
Adres
Chełmica Duża 2, 87-811 Chełmica Duża
Lokalizacje
Punkt referencyjny
52.7283993, 19.1308548