Parafia Rzymskokatolicka Narodzenia Najświętszej Maryi Panny

Dobra, własność szlachecka wzmiankowana w 1386 r. Prawa miejskie otrzymała przed 1511 r. Po pożarze w 1538 r. Zygmunt Stary wystawił nowy przywilej lokacyjny miasta na prawie niemieckim. Ulokowano je na gruntach wsi Zamysłów. Epidemie w 1625 i 1708 r. zdziesiątkowały miasto. W 1770 r. na przedpolach Dobrej rozegrała się największa bitwa Konfederacji Barskiej. W 1870 r. Dobra utraciła prawa miejskie. Odzyskała je w 1919 r. Parafia erygowana w XIV w. (zapiski z 1386 r. wymieniają wikariusza z Dobrej). Do 1818 r. wchodziła w skład arch. gnieźnieńskiej. Poprzedni, choć nie wiadomo dokładnie kiedy postawiony, kościół parafialny, murowany, pw. Narodzenia Najświętszej Maryi Panny spalił się w 1781 r. (inne źródło – 1780 r.). Następny został zbudowany i poświęcony w 1808 r. przez Jana Gembrata, kantora gnieźnieńskiego. Restaurowany był w okresie, kiedy funkcję proboszcza pełnił ks. Antoni Kozłowski (1862–1893). Obecny kościół parafialny, efekt przebudowy od podstaw w latach 1905–1912, konsekrowany był 18 IV 1913 r. przez bp. Stanisława Zdzitowieckiego. Murowany, w stylu neorenesansowym. Pod koniec ostatniej wojny uległ zniszczeniu wskutek eksplozji materiałów wybuchowych zgromadzonych w nim przez Niemców i pożaru. Odbudowany w latach 1945–1957. Generalny remont świątyni został przeprowadzony przez kolejnego proboszcza, ks. W. Jacha w latach 1978–1982. Osiemnastowieczne obrazy na desce przedstawiają św. Katarzynę i Anioła z Tobiaszem. Krucyfiks z tęczy z XVII w. Dwa krzyże procesyjne barokowe. Rzeźba z poł. XVI w. przedstawiająca nieznaną świętą – po renowacji, Chrystusa Zmartwychwstałego z XVII w. po renowacji. W ołtarzu obraz Matki Boskiej Częstochowskiej. Na zasuwie obraz św. Barbary. W kaplicach bocznych obraz Matki Bożej Nieustającej Pomocy (po prawej stronie), krucyfiks oraz drewniana ludowa rzeźba Matki Bożej Bolesnej z siedmioma mieczami, z przełomu XVIII i XIX w. W bocznych ołtarzach: po prawej: obraz św. Katarzyny Aleksandryjskiej i Tobiasza z Archaniołem Rafałem; po lewej: obraz św. Barbary i św. Tekli – z kościoła św. Barbary, po renowacji. W roku jubileuszowym 2000 przebudowano prezbiterium, postawiono marmurowy ołtarz i ambonę. Konsekracji ołtarza dokonał bp Bronisław Dembowski 4 XII 2000 r. Dzwonnica klasycystyczna z 1840 r., która jest jednocześnie bramą wejściową na cmentarz przykościelny. Trzy dzwony o napędzie elektrycznym. W 2005 r. wymieniono dach ceramiczny na blachę miedzianą. W 2007 r. odrestaurowano zabytkowe obrazy. W 2008 r. przeprowadzono konserwację polichromii. W 2009 r. wykonano konserwacje elewacji zewnętrznej. W 2019 r. wymienione zostały drzwi wejściowe i wewnętrzne w kościele. W 2020 r. wyremontowano zakrystię, kruchtę główną i kruchty boczne. W Dobrej istniały też inne świątynie. Katarzyna Grabska przed 1464 r. ufundowała kościół pw. Ofiarowania Najświętszej Maryi Panny, św. Stanisława i św. Małgorzaty. Świątynia ta, już pw. św. Barbary, została odbudowana, także z drewna, w 1756 r. przez dziedziczkę Eufrozynę Mączyńską. Spaliła się w 1788 r. Odbudowana z drewna modrzewiowego przed 1802 r. została rozebrana przez Niemców w czasie ostatniej wojny. Na jej miejscu stoi krzyż. Kościół pw. św. Jana Chrzciciela, położony za miastem, w stronę Uniejowa, zbudowany w 1550 r., został zniesiony w 1779 r. Kaplica pw. św. Stanisława na cmentarzu kościoła szpitalnego. Specyfiką parafii są dwie oryginalne tradycje obrzędowo-religijne. W Poniedziałek Wielkanocny sprzed kościoła parafialnego wyrusza procesja mężczyzn. Na czele orszaku niesiona jest figura Chrystusa oraz chorągwie kościelne ozdobione wiosenną zielenią. Okrążając miasto, procesja przebywa pieszo ok. 10 km, śpiewając pieśni religijne i zatrzymując się m.in. obok miejsca, gdzie stał kościół pw. św. Barbary, na cmentarzach – parafialnym i tzw. cholerycznym oraz przy krzyżach, które, jak głosi tradycja, zostały przed wiekami postawione dla odwrócenia od miasta zarazy cholery. Jedna z wersji mówi, że procesję ustanowili mieszkańcy Dobrej dla wyrażenia wdzięczności Bogu za ocalenie od kolejnej zarazy. Inna wersja wskazuje, że jest to pamiątka drogi do Emaus, jaką Chrystus przemierzył z uczniami po Zmartwychwstaniu. Pewnym potwierdzeniem tego rodowodu może być nazwa „Meus” – używana w Dobrej na określenie tej kultywowanej procesji. Na trasie tej procesji – grota z płaskorzeźbą Chrystusa Zmartwychwstałego z roku 2000. Innym obyczajem jest straż Grobu Pańskiego, tzw. Turki. Ubrani w barwne mundury i uzbrojeni w szable prezentują wtedy specjalną musztrę. Według tradycji „Turki” biorą swój początek z czasów odsieczy wiedeńskiej. Mieszkańcy Dobrej służący w armii Jana III Sobieskiego, wracając do domów ze zdobyczną bronią i odzieżą turecką, przed wejściem do miasta przebrali się w nią i w takich strojach wstąpili do kościoła, aby dziękować Bogu za szczęśliwy powrót. Miało to być tuż przed Wielkanocą, a ponieważ przy Grobie Pańskim nie było żadnej straży, to oni, ubrani w zdobyczne stroje, zaciągnęli ją, dając początek trwającej do dziś tradycji. Krzyże przydrożne w każdej wiosce i na cmentarzu tzw. cholerycznym. Kapliczki: Mikulice 1, Ostrówek 2, Szymany 1, Ugory 1 – ku czci Matki Bożej, Dobra – ku czci św. Wawrzyńca, Dobra – ku czci św. Barbary. Kancelaria parafialna: 9:30-10:30, 16:00-17:00