Parafia Rzymskokatolicka Świętego Andrzeja Apostoła

Wieś Mąkolno, położona obok jeziora o tej samej nazwie, po raz pierwszy wzmiankowana jest w źródłach historycznych w 1345 r. Parafia została tu erygowana na przełomie XIV/XV w. i do 1818 r. należała do archid. gnieźnieńskiej. Najpierw istniały tu kościoły drewniane; jeden z nich wzmiankowany jest w 1441 r. Obecnie istniejący kościół parafialny pw. św. Andrzeja Ap. został wzniesiony w latach 1749–1750. Jest to budynek drewniany, konstrukcji zrębowej, wzmocniony lisicami, jednonawowy, z węższym i niższym prezbiterium zamkniętym wielobocznie. Sufit drewniany. Dach dwuspadowy z wieżyczką na sygnaturkę. Gruntowny remont przeprowadzono w 1894 r. Kościół odrestaurowany wewnątrz w 1900 r. Znaczne prace remontowe wykonano także w latach siedemdziesiątych XX w. oraz konserwatorskie w 1995 r. W 1990 r. dobudowano symetrycznie przedsionek. W 1998 r. wymieniono pokrycie dachu z blachy na gonty. Ściany wewnętrzne i sufit pokryte polichromią neobarokową (na suficie tajemnice różańcowe) z 1900 r., wykonaną przez Aleksandra Przewalskiego. W ołtarzu głównym znajduje się pochodzący z drugiej połowy XVII w. obraz (w srebrnej sukience z tegoż czasu) Matki Bożej z Dzieciątkiem. Konserwację obrazu oraz sukienek przeprowadzono w latach 1985–1987. W ołtarzach bocznych obrazy: św. Józefa, św. Stanisława BM, św. Andrzeja Ap., św. Walentego. W kościele znajdują się ponadto: malowany na desce barokowy obraz Świętej Rodziny oraz klasycystyczna chrzcielnica z 1800 r., rzeźbiona i polichromowana. Chór muzyczny, oparty na dwóch słupach, restaurowany w 1900 r., a na nim instrument muzyczny z tegoż czasu. W 1936 r. dachy kościoła pokryto blachą ocynkowaną. Na początku okupacji duszpasterstwo w parafii Mąkolno prowadził do zamknięcia kościoła 19 VII 1941 r. ks. Jan Gąsowski, który od 1932 r. był tu proboszczem. Ks. Gąsowskiego osadzono w obozie koncentracyjnym w Dachau i tam został zamordowany przez hitlerowców w 1942 r. W czasie wojny dewastacji uległ wystrój świątyni i część sprzętów liturgicznych. Zniszczonych zostało także sześć krzyży przydrożnych i sześć kapliczek maryjnych na terenie parafii. W 1959 r. przeprowadzono elektryfikację kościoła. W latach sześćdziesiątych XX wieku oszalowano kościół z zewnątrz, wyremontowano organy i odnowiono wewnętrzną polichromię świątyni. W 1972 r. wymieniono podłogę w kościele. W 1977 r. wzniesiono nową dzwonnicę i ufundowano dwa nowe dzwony „Maria” i „Andrzej” wykonane w ludwisarni Kruszewskiego w Węgrowie. W rok później przebudowano prezbiterium, w którym położono drewniany parkiet i ustawiono nowy posoborowy ołtarz i ambonkę wykonane z drewna. W 1980 r. sprowadzono nowe ławki. W latach 1983–1987 przeprowadzono sukcesywnie konserwacje zabytków ruchomych stanowiących wyposażenie świątyni. W 1985 r. wstawiono nowe drewniane ramy okienne i witraże wykonane przez Leona Jędrzejewskiego z Torunia według projektów Anny Wadowskiej. W 1990 r. wydłużono świątynię przez dobudowanie na osi nawy nowej kruchty osłaniającej wejście główne do kościoła. Polichromie nawy i prezbiterium odnawiano kolejny raz w 1995 r. W 1998 r. wymieniono pokrycie dachu kościoła z blachy ocynkowanej na gont drewniany. Jednocześnie zainstalowano we wnętrzu system alarmowy i instalację przeciwpożarową. W 2002 r. wykonano drogę procesyjną wokół kościoła z kostki granitowej. W 2004 r. wymieniono podwalinę świątyni i zniszczone dolne belki ścian kościoła. We wnętrzu ufundowano nowe stacje Drogi krzyżowej. W 2007 r. wprowadzono nową instalację centralnego ogrzewania kościoła a w następnym roku instalację wentylacyjną oraz ekran ledowy. W 2011 r. zakonserwowano dach i ściany zewnętrzne. W 2013 r. przeprowadzono remont wewnątrz zakrystii a 2015 r. przeprowadzono konserwację organów. Zabytkową chrzcielnicę odrestaurowano w 2018 r. Na cmentarzu grzebalnym kaplica grobowa Walewskich, wybudowana w 1845 r., w stylu późnoklasycystycznym. Odnowiona i przystosowana do użytku publicznego, przedpogrzebowa. Krzyże przydrożne: Mostki, Przystronie, Siedliska – 2, Sycewo – 2, Zakrzewek; figura Serca Pana Jezusa (1999); figury maryjne: Mąkolno, Brzezie, Kazubek, Mostki (2000), Wierzbie – 2. Kancelaria parafialna: codziennie: 8.00–10.00, 16:00-17:00(17:00-18:00)