Parafia Rzymskokatolicka Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny

Początków miejscowości należy szukać jeszcze w XIV w. W 1389 r. król Władysław Jagiełło za wyjątkowe zasługi nadał wieś Włoszczowa marszałkowi koronnemu Dymitrowi z Goraja. Ten sprzedał osadę Piotrowi z Radomia, kasztelanowi dobrzyńskiemu. W tym czasie istniał tu już kościół św. Apostoła Jakuba Większego i św. Mikołaja Biskupa. Parafia powstała w XIV w. Pierwotna świątynia drewniana została zamieniona na zbór kalwiński w drugiej połowie XVI w., odzyskana w 1632 r. i rozebrana po 1643 r. Posiadająca od 1539 r. prawa miejskie Włoszczowa była prywatnym, ubogim miasteczkiem. W latach 40. XVI w. tutejszy ród Szafrańców i Krezów przeszedł na kalwinizm. Skargi prześladowanych miejscowych katolików docierały nawet do króla Stefana Batorego. Staraniem ks. Toczeńskiego, między 1643 a 1648 r., kalwini opuścili Włoszczowę. Tam, gdzie obecnie stoi włoszczowski kościół Wniebowzięcia NMP, stanowiący Diecezjalne Sanktuarium Matki Bożej Opiekunki Rodzin, była uboga, wiejska chata. Tutaj w 1642 r. małej dziewczynce ukazała się Matka Boża w otoczeniu św. Joachima i św. Józefa. Zdarzenia te powtarzały się, a kult w miejscu objawień wzrastał. Pleban ks. Jędrzej Strasz Odrowąż spisał historię objawień oraz postanowił uwiecznić ją na obrazie. Po konsultacji z ks. kanonikiem oficjałem Jakubem Chrostkiewiczem sprowadzono z Krakowa obraz nieznanego malarza odpowiadający opisowi objawienia, namalowany na przeł. XVI i XVII w. Dziś obraz znajduje się we wczesnobarokowym ołtarzu głównym. Przedstawia on Maryję Pannę z Dzieciątkiem stojącą na kuli ziemskiej i depczącą węża, trzymającego jabłko w paszczy. Obok unoszą się dwaj aniołowie. Na dole klęczą św. Joachim i św. Józef. W drugiej połowie XVII w. obraz udekorowano suknią srebrną, częściowo złoconą, a potem opatrzono wizerunek Matki Bożej i Dzieciątka Jezus koronami. W 2007 r. obraz ukoronowano papieskimi diademami. W 1648 r., po zbadaniu sprawy przez prymasa Łubieńskiego, została wzniesiona i konsekrowana kaplica. Z czasem ją powiększono. Świątynię budowano etapami w XVII w. Ma ona charakter barokowy z neobarokową wieżą zegarową z drugiej połowy XIX w. Do nawy głównej kościoła przylegają dwie kaplice. We wnętrzu znajduje się nagrobek kolatora świątyni Mikołaja Małachowskiego, zm. w 1787 r., oraz XVII-wieczny obraz św. Jana Kantego. W 1812 r. kościół ucierpiał podczas pożaru miasta. Ciężkie chwile przeżyła Włoszczowa zwłaszcza w XIX w. Staraniem ks. Walentego Henna, ale przede wszystkim ks. dziekana Grzegorza Augustynika rozbudowano kościół. Czy wiesz, że...Na cmentarzu grzebalnym znajduje się kościół Wszystkich Świętych, wzniesiony w 1786 r. z fundacji Ewy z Mącińskich Małachowskiej. W rynku stoi figura św. Floriana z 1821 r. – w tym miejscu miał znajdować się pierwszy kościół. Dwa km od miasta jest wzgórze z figurą św. Floriana. We wczesnym średniowieczu było tutaj grodzisko. W pobliżu kościoła znajduje się symboliczny grób z prochami gen. Okulickiego – dowódcy AK, którego zgrupowanie podejmowało na tym terenie ostatnie walki. W starej plebanii mieści się Izba Pamięci. W pierwszej sali zgromadzone zostały zabytkowe ornaty i wota. Druga poświęcona jest bp. Mieczysławowi Jaworskiemu, związanemu z Ziemią Włoszczowską. W trzecim pomieszczeniu zebrano pamiątki dotyczące strajku w obronie krzyża w Zespole Szkół Zawodowych nr 3 we Włoszczowie, który miał miejsce 3–16 grudnia 1984 r.