Społeczność i kultura / Miejsca kultu religijnego / Kościoły

Parafia Rzymskokatolicka Świętego Wojciecha Biskupa i Męczennika

Wróć
Parafia Rzymskokatolicka Świętego Wojciecha Biskupa i Męczennika

O miejscu

Pierwszy kościół parafialny w Gawłuszowicach został ufundowany przez Krystyna z Obichowa w 1215 r. (jest to jednocześnie najstarsza wzmianka o tej miejscowości). Według najstarszych źródeł wznosił się przy ujściu rzeki Wisłoki do Wisły. Uposażenie parafii pomnożył w 1447 r. kard. Z. Oleśnicki. O drugiej gawłuszowickiej świątyni mówi się jako o „kościółku”, który stał nad Wisłoką. Ufundowany został przez braci Maksymiliana Hieronima i Michała Sieciecha Ossolińskich, a konsekrowany w 1534 lub 1537 r. przez bp D. Małachowskiego, sufragana krakowskiego. Jednak kościół ten, prawdopodobnie tak jak i poprzedni, często zalewany był przez wylewy Wisłoki, a w 1685 został ostatecznie zabrany przez wody tej rzeki. Z parafii Gawłuszowice wydzielono parafie: Padew (koniec XIV w.), Borowa (1403) i Borki Nizińskie (1951). Modrzewiowy kościół parafialny pw. św. Wojciecha wznieśli w 1677 r., z fundacji Maksymiliana i Sieciecha Ossolińskich, majstrzy Stanisław Karkutowicz i Stanisław Proskowicz. Kościół konsekrowano w 1685 r. Świątynię kilkakrotnie poddawano renowacji. W czasie jednej z nich, w 1908 r., dobudowano kruchty. Pod względem konstrukcyjnym świątynia nawiązuje do tradycji gotyckich. Od pozostałych kościołów drewnianych diecezji sandomierskiej odróżniają ją tzw. „soboty”. Gruntowny remont kościoła został przeprowadzony w latach 1967-1970. Prace renowacyjne trwają również obecnie. Gawłuszowicka świątynia zaliczana jest do największych drewnianych kościołów w Polsce. Kościół jest drewniany, o konstrukcji zrębowej, z zamkniętym trójbocznie prezbiterium i przylegającą do niego zakrystią, otoczony otwartymi „sobotami” z wiszorami wspartymi na profilowanych słupach. Budynek posiada kruchtę południową i zachodnią, dobudowaną w 1871 r. Wysoki dach jednokalenicowy pokryty jest gontem. Wieżyczka na sygnaturkę zwieńczona została blaszanym, barokowym hełmem z latarnią. Wnętrze jest jednonawowe, ze stropem płaskim, zostało ozdobione XX-wieczną polichromią figuralno-ornamentalną autorstwa Vlastimila Hoffmana. W oknach umieszczono witraże wykonane w latach 70-tych XX w. Węższe prezbiterium oddzielone jest od nawy belką tęczową z barokowym krucyfiksem. Na belce wyryto datę budowy kościoła (1677) i nazwiska majstrów budowniczych. Barokowy chór muzyczny o parapecie wybrzuszonym w części środkowej wsparty jest na sześciu słupach. Wyposażenie kościoła stanowią późnobarokowe ołtarze, ambona i dwie kropielnice z II poł. XVIII w. oraz barokowa chrzcielnica drewniana w kształcie kielicha, z przykrywą zwieńczoną rzeźbioną sceną chrztu Chrystusa w Jordanie. Stacje drogi krzyżowej wykonano w II poł. XX w.
Adres
Gawłuszowice 2, 39-307 Gawłuszowice
Lokalizacje
Punkt referencyjny
50.4119336, 21.3810449