Społeczność i kultura / Miejsca kultu religijnego / Kościoły

Parafia Rzymskokatolicka Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny

Wróć
Parafia Rzymskokatolicka Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny

O miejscu

Parafia pw. Wniebowzięcia NMP jest najstarszą placówką, która powstała w Tarnobrzegu (założonym w 1593 r. przez Stanisława Tarnowskiego na mocy przywileju króla Zygmunta III Wazy). W Dzikowie, graniczącym z Tarnobrzegiem, stał zamek rodu Tarnowskich. Na zamku tym zlokalizowana była kaplica, gdzie znajdował się słynący łaskami obraz Matki Bożej. Cudowny charakter tego wizerunku uznał bp A. Trzebnicki 11 listopada 1675 r. W związku z tym podjęto decyzję o budowie świątyni by zapewnić obrazowi godną oprawę. Jednocześnie Jan Stanisław Amor Tarnowski wraz ze swoją małżonką Zofią założyli klasztor oo. dominikanów w Dzikowie (29 czerwiec 1676 r.). Wkrótce powstał drewniany kościół, poświęcony przez bpa M. Oborskiego 17 lutego 1677 r. Rok później przeniesiono łaskami słynący obraz Matki Bożej z kaplicy zamkowej do kościoła dominikańskiego. Pierwsza świątynia przetrwała do 1703 r., kiedy uległa pożarowi. W międzyczasie podjęto dzieło budowy murowanego klasztoru i kościoła. Na podstawie dekretu Stolicy Apostolskiej z 17 kwietnia 1904 r. koronacji Obrazu MB Dzikowskiej dokonał 8 września 1904 r. bp J. S. Pelczar (korony zostały dwukrotnie skradzione w 1927 i 1959 r.). Parafię pw. Wniebowzięcia NMP w Tarnobrzegu, prowadzoną przez oo. dominikanów, erygował bp A. Nowak 10 lipca 1922 r. Wydzielona została z parafii Miechocin i objęła miasto Tarnobrzeg oraz wioski Dzików, Podłęże i Mokrzyszów. Kościół pw. Wniebowzięcia NMP wzniesiony został w latach 1693-1706. Projekt sporządził prawdopodobnie Jan Michał Link. Fundatorami świątyni byli Zofia z Firlejów Tarnowska, książę Stanisław Herakliusz Lubomirski, marszałek wielki koronny, oraz Stanisław Opaliński, starosta nowomiejski. Uroczyste poświęcenie kościoła i klasztoru miało miejsce w 1706 r. Całkowite wyposażanie wnętrza świątyni ukończono dopiero w 1782 r. Kościół uległ częściowemu zniszczeniu podczas pożaru miasta w nocy z 5 na 6 czerwca 1862 r. W latach 1904-1909 dobudowano do nawy głównej dwie nawy boczne oraz kruchtę. Roboty planował i przeprowadzał inż. Jan Sas Zubrzycki ze Lwowa. W czasie I wojny światowej kościół został poważnie uszkodzony. Ze zniszczeń odbudowano go dopiero w latach 1930-1938. W 1959 r. odmalowano świątynię. Polichromię kościoła, przedstawiającą tajemnice różańcowe, wykonał K. Smuczak z Nałęczowa. W ostatnich latach odnowiono elewację zewnętrzną świątyni. Świątynia jest barokowa, otoczona przez trzypiętrowe skrzydła klasztoru na rzucie zbliżonym do kwadratu, z małym dziedzińcem wewnątrz. Wieża została dobudowana w latach 1910-1912 wg projektu Jana Sasa-Zubrzyckiego ze Lwowa. Wnętrze jest trójnawowe o układzie bazylikowym, z lekko wydłużonym prezbiterium, typowym dla kościołów klasztornych. W ścianie prezbiterium znajdują się liczne epitafia rodziny Tarnowskich. Po lewej stronie wkomponowano neorenesansowy nagrobek Juliusza Tarnowskiego – powstańca styczniowego. Od strony wschodniej nawy namalowano polichromię, przedstawiającą MB Różańcową. Wyposażenie wnętrza jest głównie barokowe. Ołtarz główny wykonany został przez snycerza krakowskiego Jerzego Hankisa ok. 1706 r. Centralnym punktem ołtarza jest obraz MB Dzikowskiej.
Adres
ul. Tadeusza Kościuszki 2, 39-400 Tarnobrzeg
Lokalizacje
Punkt referencyjny
50.574785, 21.6713594